Λαθρομετανάστευση

ΠΑΡΑΚΑΤΩ Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΜΟΔΙΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΛΑΘΡΟΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ

E-4216/09EL

Απάντηση του κ. Barrot
εξ ονόματος της Επιτροπής

(9.10.2009)

Η Επιτροπή ανησυχεί ιδιαίτερα για το φαινόμενο της λαθρομετανάστευσης στην περιοχή της Μεσογείου και έχει επίγνωση των ισχυρότατων πιέσεων στις οποίες είναι εκτεθειμένα ορισμένα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η Επιτροπή είναι πεπεισμένη ότι η λαθρομετανάστευση στην περιοχή της Μεσογείου δεν πρέπει να θεωρείται πρόβλημα μόνο για τα κράτη μέλη που βρίσκονται στα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και για ολόκληρη την ΕΕ.

Σύμφωνα με την προσέγγιση αυτή, και ευθυγραμμιζόμενη επίσης με τις προσπάθειες που έχουν αναλάβει διάφορα κράτη μέλη, η Επιτροπή έχει προωθήσει ενεργά την εκπόνηση κοινής ευρωπαϊκής απάντησης στο φαινόμενο της λαθρομετανάστευσης στη Μεσόγειο. Οι κοινές αυτές προσπάθειες κορυφώθηκαν στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, στη σύνοδο της 19ης Ιουνίου 2009, με τον προσδιορισμό σειράς δράσεων προτεραιότητας που πρέπει να διεξαχθούν στο επίπεδο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η Επιτροπή αναλαμβάνει πλήρως τη δέσμευση να εφαρμόσει αυτές τις δράσεις προτεραιότητας στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της. Ειδικότερα, η Επιτροπή προτείνει και αναλαμβάνει διάφορα μέτρα σχετικά με το θέμα αυτό στον τομέα του ασύλου, των εξωτερικών συνόρων και της συνεργασίας με τις χώρες προέλευσης και διέλευσης.

Ο Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και Επίτροπος αρμόδιος για θέματα δικαιοσύνης, ελευθερίας και ασφάλειας προέβη σε διεξοδική παρουσίαση των μέτρων αυτών σε δήλωση προς το Κοινοβούλιο στη σύνοδο ολομέλειας της 15ης Σεπτεμβρίου 2009 στο Στρασβούργο.

Όσον αφορά τα ειδικά θέματα που εγείρονται:

1. Tα ακριβή στοιχεία για τον συνολικό αριθμό των παρανόμως διαμενόντων υπηκόων των τρίτων χωρών παραμένουν - εξ ορισμού - αβέβαια. Το 2006, η Επιτροπή εκτίμησε ότι διέμεναν παράνομα στα κράτη μέλη 4,5 έως 8 εκατομμύρια αλλοδαποί. Σύμφωνα με πρόσφατα δημοσιευθείσα μελέτη , οι εκτιμήσεις ποικίλλουν από 2,8 σε 6 εκατ. παράνομα διαμένοντες υπηκόους τρίτων χωρών. Οι εκτιμήσεις αυτές δεν περιλαμβάνουν κατανομή μεταξύ των κρατών μελών .

2. Όλα τα κράτη μέλη λαμβάνουν χρηματοδοτική βοήθεια για τη διαχείριση των νόμιμων και παράνομων μεταναστευτικών ροών μέσω του προγράμματος «Αλληλεγγύη και διαχείριση των μεταναστευτικών ροών» που περιλαμβάνει τέσσερα ταμεία, και συγκεκριμένα: το Ταμείο ένταξης των υπηκόων τρίτων χωρών, το Ευρωπαϊκό Ταμείο για του Πρόσφυγες, το Ευρωπαϊκό Ταμείο Συνόρων και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επιστροφών. Οι πόροι στο πλαίσιο των ταμείων αυτών κατανέμονται στα κράτη μέλη ανάλογα με το μέγεθος των μεταναστευτικών ροών.

Επιπλέον, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην πρόληψη της λαθρομετανάστευσης, ο Ευρωπαϊκός οργανισμός για τα εξωτερικά σύνορα (FRONTEX) παρέχει βοήθεια στα κράτη μέλη για τον καλύτερο έλεγχο των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ. Για παράδειγμα, το 2009, διατέθηκαν 36 εκατ. ευρώ για τη χρηματοδότηση του Ευρωπαϊκού Δικτύου Περιπολίας. Κατά τον ίδιο τρόπο, χρηματοδοτήθηκε η επιχείρηση Poseidon που υποστήριξε τις ελληνικές αρχές στην επιτήρηση των υδάτων του Αιγαίου.

3. Η Ευρωπαϊκή Ένωση παρέχει επίσης συνδρομή στα κράτη μέλη προβαίνοντας σε διαπραγματεύσεις με τις χώρες προέλευσης και διέλευσης με σκοπό να εξασφαλίσει τη συνεργασία τους για την πρόληψη των παράνομων μεταναστευτικών ροών και την επανεισδοχή των λαθρομεταναστών.

Στα συμπεράσματα της 19ης Ιουνίου 2009, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο δήλωσε ρητά ότι πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στις διαπραγματεύσεις αυτές με τη Λιβύη και την Τουρκία, και αμφότερες οι εν λόγω χώρες καλούνται ενεργά να εξετάσουν τα ζητήματα αυτά. Στο πλαίσιο αυτό, ανώτεροι εκπρόσωποι της Επιτροπής επισκέφθηκαν πρόσφατα την Άγκυρα, στις 16 και 17 Σεπτεμβρίου 2009, και πραγματοποίησαν εντατικές και γόνιμες συζητήσεις με τις τουρκικές αρχές.

Η συνεργασία που προτείνει η Επιτροπή, αν γίνει αποδεκτή, θα συνίσταται σε συνολική και συνεκτική σειρά μέτρων με σκοπό όχι μόνο να αυξηθεί η ικανότητα πρόληψης της λαθρομετανάστευσης, αλλά και να έχει ως γνώμονα τον πλήρη σεβασμό των ανθρώπινων δικαιωμάτων των μεταναστών, με ιδιαίτερη έμφαση στα άτομα που χρειάζονται διεθνή προστασία.

4. Η Επιτροπή έχει πλήρη επίγνωση των συγκεκριμένων και δυσανάλογων μεταναστευτικών πιέσεων που αντιμετωπίζουν ορισμένα κράτη μέλη και σημειώνει ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, στα συμπεράσματά του της 18ης/19ης Ιουνίου 2009, υπογράμμισε ότι χαιρετίζει την πρόθεση της Επιτροπής να αναλάβει πρωτοβουλίες στον τομέα αυτόν.

Παρότι το ζήτημα της ανακατανομής των λαθρομεταναστών δεν προβλέπεται προς το παρόν να εξεταστεί σε επίπεδο ΕΕ, η Επιτροπή θεωρεί ότι είναι ζωτικής σημασίας να παρασχεθεί πρακτική βοήθεια στα πλέον θιγόμενα κράτη μέλη της Μεσογείου. Επομένως, η Επιτροπή αναπτύσσει πρωτοβουλίες για την εξεύρεση νέων μορφών αλληλεγγύης, όπως για παράδειγμα την ανακατανομή των δικαιούχων διεθνούς προστασίας μεταξύ των κρατών μελών σε εθελοντική βάση, με σκοπό να μειωθεί το δυσανάλογο βάρος που φέρουν ορισμένα κράτη μέλη με τη βοήθεια των υπόλοιπων κρατών μελών. Το πρώτο πιλοτικό έργο στο πλαίσιο αυτό αναπτύσσεται επί του παρόντος στη Μάλτα.

5. Η εκπόνηση σχεδίων για την αντιμετώπιση της κατάστασης σε συγκεκριμένες περιοχές ενός κράτους μέλους δεν εμπίπτει στην αρμοδιότητα της Επιτροπής. Όμως, οι κατ' ιδίαν εθνικές αρχές του εν λόγω κράτους μπορούν να αποφασίσουν για την εκπόνηση τέτοιων σχεδίων, καθώς και να προσανατολιστούν, προς όφελός τους, στους πόρους που τους χορηγούνται στο πλαίσιο του προγράμματος «Αλληλεγγύη και διαχείριση των μεταναστευτικών ροών».